Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 342/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 15 lipca 2024 roku, sygn. akt II Ko 10/23

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

nie przeprowadzano dowodów przed Sądem odwoławczym

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzuty

1.  obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 445 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zb. z art. 552 § 1 i 4 k.p.k. poprzez ich błędną wykładnię i zasądzenie niewspółmiernie niskiej w stosunku do rozmiaru krzywdy doznanej przez J. W. kwoty zadośćuczynienia, gdy całokształt okoliczności sprawy, tj. przyczyny aresztowania, obiektywnie długi okres izolacji, warunki osobiste
i zdrowotne wnioskodawcy przemawiają za zasądzeniem wyższej kwoty zadośćuczynienia;

2.  obraza przepisów prawa materialnego tj. art. 445 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zb. z art. 552 § 1 i 4 k.p.k. poprzez ich błędną wykładnię i niewskazanie w jaki sposób i na jakiej podstawie Sąd meriti ustalił wysokość zadośćuczynienia w kwocie 100 000 zł na rzecz wnioskodawcy;

3.  obraza przepisów prawa materialnego tj. art. 445 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zb. z art. 552 § 1 i 4 k.p.k. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż status społeczny wnioskodawcy jako osoby niezatrudnionej, niepełnosprawnej, żyjącej
w warunkach, na które pozwala mu jego status majątkowy, stanowi przesłankę uprawniającą do znacznego obniżenia zadośćuczynienia;

4.  błąd w ustaleniach faktycznych art. 7 k.p.k. w zw.
z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 552 § 4 k.p.k. poprzez ustalenie, iż stopień krzywdy wnioskodawcy w związku z niesłusznym aresztem uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia w kwocie jedynie 100 000 zł, podczas gdy pozostałe ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności sprawy dają podstawy do oceny stopnia krzywdy jako znacznie wyższej, co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadne

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty przedstawione przez pełnomocnika wnioskodawcy okazały się częściowo zasadne, co polegało na zasądzeniu kwoty 100 000 złotych tytułem zadośćuczynienia, która pozostawała niewspółmierna do krzywdy poniesionej przez wnioskodawcę, jak też dopuszczeniu się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku głównie poprzez nienadanie należytej wagi okolicznościom wskazującym na stopień doznanego przez wnioskodawcę cierpienia, gdy okoliczności sprawy przemawiały za zasądzeniem wyższej kwoty zadośćuczynienia. Przy czym w ocenie Sądu odwoławczego okoliczności, które pozwoliły na ustalenie krzywdy wnioskodawcy, zostały prawidłowo dostrzeżone przez Sąd Okręgowy, jednak nie zostały w wystarczającym stopniu docenione podczas oszacowania wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. To doprowadziło do dodatkowego zasądzenia kwoty 100 000 złotych na rzecz wnioskodawcy, ponad uprzednio zasądzoną kwotę 100 000 złotych. Okoliczności przywołane przez apelującego, nie miały jednak tak istotnej wymowy, by doszło do zasądzenia dodatkowej kwoty w wysokości 1 150 000 złotych, co dawałoby łączną kwotę zadośćuczynienia w wysokości 1 250 000 złotych.

W sposób prawidłowy Sąd I instancji ustalił, że tymczasowe aresztowanie J. W. było niewątpliwie niesłuszne, z powodów wskazanych
w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Zasadnie Sąd ten uznał, że na ocenę stopnia krzywdy doznanej przez wnioskodawcę, wynikającej z niewątpliwie niesłusznego aresztowania, wpływ miał okres trwania pozbawienia wolności od 3 sierpnia 2019 roku do 23 lipca 2020 roku, a więc długi, bo zbliżający się do roku, a dokładnie wynoszący 355 dni, W tym kontekście trafnie Sąd I instancji stwierdził, że już samo pozbawienie wolności, a tym bardziej niesłuszne, stanowi przyczynę negatywnych przeżyć.

Rzeczywiście, nawet krótkotrwałe pozbawienie wolności człowieka wyrządza mu znaczną krzywdę, a dolegliwości z nim związane rosną wraz wydłużaniem się jego czasu.

W przypadku wnioskodawcy na stopień krzywdy doznanej przez niego, który można było ocenić jako znaczny, wpływały zasadnie zauważone przez Sąd I instancji okoliczności, a więc:

- fakt, że został zatrzymany i tymczasowo aresztowany w związku z zarzutem dopuszczenia się innej czynności seksualnej wobec chłopca, co wiązało się
z tym, że w odbiorze społecznym zaczął uchodzić za osobę zdolną do zachowań pedofilnych, niebezpieczną dla dzieci,

- został oderwany od życia codziennego, a więc znacznie został ograniczony kontakt z jego osobami bliskimi, siostrą i siostrzenicą,

- pobyt w warunkach tymczasowego aresztowania wpłynął na jego zdrowie psychiczne, o czym świadczyło to, że po opuszczeniu aresztu stał się osobą wycofaną, przestał wychodzić do miasta, następnie wychodząc przebywał
w bliskiej odległości od domu, ma podwyższony poziom lęku i motywacji do działania,

- w czasie pozbawienia wolności musiał odczuwać silny lęk, poczucie niepewności, napięcie nerwowe, skoro został pozbawiony wolności
i przeniesiony do innego środowiska.

Choć Sąd I instancji miał na uwadze wskazane wyżej okoliczności składające się na rozmiar krzywdy doznanej przez J. W. to jednak nie docenił w sposób prawidłowy stanu zdrowia wnioskodawcy, gdy był zatrzymany i przebywał w warunkach pozbawienia wolności. Trzeba mieć na uwadze, że wnioskodawca w 2000 roku doznał urazu czaszkowo – mózgowego z następowym krwiakiem podtwardówkowym lewostronnym, podczas pobytu
w warunkach szpitalnych od 20 marca 2000 roku do 22 marca 2000 roku przebył zabieg trepanacji czaszki z ewakuacją krwiaka. Następnie w 2005 roku ponownie znalazł się w szpitalu, stwierdzono krwiaka podtwardówkowego po stronie lewej. W trakcie hospitalizacji stwierdzono objawy niedowładu prawostronnego, w KT rozległy udar niedokrwienny po stronie lewej, po dokonanej operacji został przekazany do Oddziału Neurologii. Po uzyskaniu stabilizacji stanu wypisany został do domu, w stanie ogólnym dobrym, z dużego stopnia niedowładem kończyny dolnej i afazją mieszaną, jako chodzący samodzielnie na krótkich odcinkach, wymagający pomocy osób trzecich.

W 2019 roku został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności.

W czasie tymczasowego aresztowania był badany przez biegłych lekarzy psychiatrów, którzy w wydanej opinii stwierdzili, że J. W. nie mówi od 15 lat, podczas badania rozumie kierowane do niego słowa i pytania, porozumiewa się gestami, lub próbuje pisać pojedyncze słowa na blacie stołu, nie wie za co przebywa w zakładzie karnym, gestami „mówi” że był pijący
i przewracał się. Badany nie nawiązuje kontaktu słownego, słyszy i rozumie kierowane do niego treści, zachowaniem nie zdradza lęku, jest niesprawny fizycznie: niedowład połowiczny prawostronny. Biegli wskazali, że J. W. nie jest chory psychicznie, rozpoznali zaburzenia osobowości
i zachowania spowodowane uszkodzeniem mózgu, z niedowładem prawostronnym i afazją mieszaną oraz uzależnienie od alkoholu (k. 154 – 156).

Świadek M. Ś., której zeznania Sąd I instancji uznał za wiarygodne,
a ocena ta nie została skutecznie zakwestionowana przez strony (obrońca akceptował ją, a prokurator i pełnomocnik Skarbu Państwa nie zaskarżyli wyroku), wskazała, że przed aresztowaniem J. W. mieszkał
w trudnych warunkach bytowych z bratem, który nie interesował się nim, główne wsparcie uzyskiwał od siostry i jej córki, a więc świadka. Obydwie zapewniały mu wyżywienie, opiekowały się nim. Świadek wskazała, że opiekowała się wujkiem jako osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, wujek jest jak dziecko, czyli nieporadny, sam nic nie załatwi, trzeba mu dać jeść, umyć, zrobić pranie, posprzątać. Potrafił zrobić sobie herbatę, zajmować się podstawowymi rzeczami, zbierał puszki i sprzedawał je w złomie, bo chciał zarobić kilka złotych, kupił sobie piwo, miał to jedno zajęcie. Z innymi osobami nie rozmawiał, bo był wykluczony społecznie. Nikogo nie zaczepiał. Oprócz zbierania puszek miał rozrywkę w postaci sportu w telewizji. Potrafił przyjść do niej, około 2 km, dwa razy dziennie, wejść na pierwsze piętro. Świadek wskazała, że umiała się z nim komunikować, wujek nie mówił, ale rozumiał jak się do niego mówi, komunikował się za pomocą gestów (k.281-284).

Już te informacje, potwierdzone również przez świadka M. W. (k.318-319) pozwalały na stwierdzenie, że rozmiar krzywdy doznanej przez wnioskodawcę w związku z niesłusznym tymczasowym aresztowaniem, z uwagi na jego stan zdrowia, był znacznie wyższy niż
w przypadku osoby zdrowej. Z pewnością pozbawienie wolności dla osoby, która nie potrafi mówić, co rzeczywiście powoduje wykluczenie społeczne, musi wiązać się z dużą uciążliwością. Jeśli uwzględnić niedowład połowiczny wnioskodawcy, jego nieporadność i znaczną niepełnosprawność, przy braku możliwości komunikowania swoich potrzeb – stopień krzywdy wynikającej
z przebywania w warunkach pozbawienia wolności należy ocenić jako duży
i taki, który powinien był wpłynąć na zasądzenie znacząco wyższej kwoty zadośćuczynienia, niż wynikająca z zaskarżonego wyroku, również przy uwzględnieniu, że większą część tymczasowego aresztowania spędził on
w warunkach więziennego szpitala, gdzie zapewniano mu leczenie i rehabilitację oraz opiekę. Ta ostatnia okoliczność z pewnością powodowała, że należało ocenić, iż warunki izolacji były istotnie mniej uciążliwe niż gdyby nie przebywał w warunkach szpitalnych. Jednak nie można pominąć i tego, że zanim znalazł się na oddziale szpitalnym od 20 sierpnia 2019 roku, przebywał w zwykłych warunkach izolacji, od zatrzymania w dniu 3 sierpnia 2019 roku, co przy jego stanie zdrowia i nieporadności musiało wiązać się z ogromną uciążliwością. Nie sposób jednocześnie pominąć, że stwierdzona u niego afazja, brak możliwości mówienia i komunikowanie się głównie gestami, powodowały, że nie mógł się bronić w czasie zatrzymania i pozbawienia wolności, miał bardzo utrudniony kontakt z administracją zakładu karnego, pracownikami więziennej służby zdrowia i innymi osadzonymi, co musiało pogłębiać jego frustrację i stres.

Wprawdzie zapewniono wnioskodawcy należytą opiekę lekarską, ale nie można było nie docenić w większym stopniu tego jak dotkliwe musiało być dla J. W. oderwanie od codziennego funkcjonowania, w którym starał się być samodzielny na tyle na ile to było możliwe. Jego rozrywkę stanowiło jedynie zbieranie puszek, uzyskiwanie dzięki temu dodatkowych środków finansowych
i oglądanie programów sportowych, a także wizyty u siostrzenicy i spacery. Jednocześnie poczucie bezpieczeństwa musiało przynosić wnioskodawcy to, że był otoczony opieką siostry i siostrzenicy. Tego wszystkiego został pozbawiony, gdy zdawał sobie sprawę z tego, że został pozbawiony wolności mimo, iż nie naruszył porządku prawnego (okoliczność potwierdzona we wskazanej wyżej opinii psychiatrycznej). Odebrano mu więc to co przynosiło mu satysfakcję
w życiu codziennym. O tym, że J. W. był świadomy tego, że niesłusznie został pozbawiony wolności, świadczyły też jego krótkie odpowiedzi na pytania i reakcje w czasie przesłuchania w toku postępowania karnego.

W końcu, Sąd nie docenił należycie tego, że stan J. W., mimo jego pobytu na oddziale Szpitala Zakładu Karnego w C., udzielanej pomocy lekarskiej, rehabilitacji i zaordynowania właściwych leków, pogorszył się, mimo, iż w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w epikryzie wskazano, iż wypisany został w stanie dobrym. Wystarczy porównać opinię sądowo – psychiatryczną z dnia 4 listopada 2019 roku, dotyczącą jego stanu zdrowia
w czasie gdy został umieszczony w warunkach izolacji, w której stwierdzono podczas badania, że rozumie on kierowane do niego słowa i pytania, porozumiewa się gestami, lub próbuje pisać pojedyncze słowa na blacie stołu
i choć nie mówi to słyszy i rozumie kierowane do niego treści (k.154-156), gdy
w opinii psychiatryczno – psychologicznej z dnia 15 stycznia 2021 roku stwierdzono, że oprócz tego, że nie mówi, to wydaje niezrozumiałe sylaby, słowa, nie potrafi pisać, nie rozumie poleceń, nie jest zorientowany w swojej sytuacji, bez możliwości nawiązania logicznego kontaktu; nie ma zdolności czytania, pisania, rozumienia pism oraz pytań i wypowiedzi innych osób kierowanych do niego. Wskazano też, że chodzi tylko na krótkich odcinakach,
z zaburzeniami równowagi, zataczając się (k.43-45).

Istotne też jest, że jak wynika z trafnie uznanych za wiarygodne zeznań M. Ś. złożonych w dniu 8 maja 2024 roku, J. W. po opuszczeniu zakładu karnego nie wychodził z domu; dopiero od kilku miesięcy wychodzi sam przed dom, nie przychodzi już do niej. Przed zatrzymaniem funkcjonował dużo lepiej, był sprawniejszy ruchowo (k. 281-284). Również M. W. wskazał w zeznaniach, że brat po wyjściu na wolność jest w gorszym stanie, początkowo nie wychodził, a teraz wychodząc pozostaje blisko domu, jest mniej mobilny, zaraz się męczy (k. 318-319). Na marginesie trzeba zauważyć, mając na uwadze złożone w sprawie odpowiedzi na apelację obrońcy, że prokurator
i pełnomocnik Skarbu Państwa nie mogli oczekiwać, iż w wyniku apelacji złożonej na korzyść wnioskodawcy, gdy nie zakwestionowali poprzez złożenie apelacji dokonanych ustaleń faktycznych i oceny dowodów zaprezentowanych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd odwoławczy mógłby poczynić ustalenia mniej korzystne dla wnioskodawcy, bądź podważyć mające dla niego korzystną wymowę zeznania świadków. Niezależnie od tego, Sąd odwoławczy nie stwierdził, by przedstawiona przez Sąd Okręgowy ocena zeznań M. Ś. i M. W. była chybiona.

Przy ocenie krzywdy doznanej przez wnioskodawcę należało też uwzględnić jego zawansowany wiek i fakt, że wcześniej nie przebywał w warunkach pozbawienia wolności.

Jednocześnie, nie można zgodzić się z tym, że na obniżenie poziomu krzywdy, której doświadczył wnioskodawca mogło wpłynąć to, iż przed tymczasowym aresztowaniem funkcjonował na niskim poziomie z uwagi na niepełnosprawność i brak środków do życia, korzystał ze wsparcia społecznego. Pomijając już, że stwierdzenie Sądu I instancji o braku środków do życia nie przystawało do trafnych ustaleń faktycznych (k. 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), które przemawiały za tym, że J. W. dysponował skromnymi, niewielkimi środkami finansowymi, to rację należy przyznać apelującemu, który trafnie odwołał się do wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2022 roku, w sprawie V Ca 20/22, w którym wskazano, że zadośćuczynienie jest odzwierciedleniem rozmiaru krzywdy, która nie zależy od statusu materialnego pokrzywdzonego. Istotne jest też dostrzeżenie, że niepełnosprawność i konieczność korzystania przez wnioskodawcę z pomocy innych osób, to okoliczności, które świadczyły o jego bezradności życiowej, która potęgowała rozmiar jego krzywdy w czasie niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania.

Sąd odwoławczy zgadza się też z tezą przywołanego wyżej orzeczenia, zgodnie z którą: „Rozmiar zadośćuczynienia może być zatem odnoszony jedynie do przeciętnej stopy życiowej ogółu społeczeństwa, która pośrednio może rzutować na jego umiarkowany wymiar. Przesłanka "przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa" ma charakter uzupełniający i ogranicza wysokość zadośćuczynienia tak, by jego przyznanie nie prowadziło do wzbogacenia osoby uprawnionej, nie może jednak pozbawiać zadośćuczynienia jego zasadniczej funkcji kompensacyjnej i eliminować innych czynników kształtujących jego rozmiar. Rolą zadośćuczynienia jest bowiem złagodzenie doznanej, niewymiernej krzywdy poprzez wypłacenie nie nadmiernej, lecz sumy
w stosunku do niej odpowiedniej. Ustalenie jej wysokości powinno być dokonane w ramach rozsądnych granic, odpowiadających aktualnym warunkom i sytuacji majątkowej społeczeństwa, przy uwzględnieniu jednak, że wysokość zadośćuczynienia musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość.”

Wobec tego, Sąd odwoławczy uznał, że zasądzona kwota 100 000 złotych zadośćuczynienia jawiła się jako nieadekwatnie niska w stosunku do doznanej przez wnioskodawcę krzywdy i niestanowiąca odczuwalnej dla niego kompensacji doświadczonej krzywdy, również uwzględniając przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia kryteria pomocnicze w postaci aktualnych warunków oraz stopy życiowej społeczeństwa.

Mając to na uwadze, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że zasądził od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w Koszalinie na rzecz wnioskodawcy J. W., ponad kwotę określoną w punkcie I zaskarżonego wyroku, dodatkowo 100 000 złotych z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłą z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w okresie od 3 sierpnia 2019 roku godzina 16.45 do 23 lipca 2020 roku godzina 15:55.

W ocenie Sądu II instancji łączna kwota zasądzonego zadośćuczynienia
w wysokości 200 000 złotych jawi się jako odpowiednia do rozmiaru doznanej przez J. W. krzywdy.

Zasądzona na rzecz wnioskodawcy kwota łączna 200 000 zł zadośćuczynienia, w realiach przedmiotowej sprawy, jak też obiektywnie, jawi się jako adekwatna, odpowiednia. Uwzględnia ustalone w sprawie okoliczności, z jednej strony krzywdę wyrządzoną wnioskodawcy w związku z tymczasowym aresztowaniem, a z drugiej aktualne warunki i przeciętny poziom stopy życiowej społeczeństwa, nie stanowiąc źródła bezpodstawnego wzbogacenia się wnioskodawcy. Pełnomocnik wnioskodawcy nie przytoczył argumentów, które mogłyby doprowadzić do zasądzenia tej kwoty jako wyższej, a zwłaszcza wnioskowanej przez niego. W szczególności oczekiwanie, że Sąd odwoławczy odniesie się do ustnych motywów rozstrzygnięcia, przedstawionych przez Sąd I instancji, gdy nie znajdowały potwierdzenia w pisemnym uzasadnieniu – nie mogło przynieść spodziewanych efektów. Nie można zgodzić się z tym, że niepełnosprawność wnioskodawcy miała wpływ na stopień winy organów ścigania, gdy odpowiedzialność Skarbu Państwa oparta jest na zasadzie ryzyka.

Nie można też zgodzić się z apelującym, że znaczenie dla oceny rozmiaru krzywdy doznanej przez wnioskodawcę mogłyby mieć rozstrzygnięcia, które zapadły w innych sprawach, skoro wbrew jego przekonaniu przywołane przez niego orzeczenia, nie mogły być uznane za tożsame przedmiotowo.

W tym zakresie, podkreślić jedynie trzeba, że każda z rozpoznawanych spraw ma charakter indywidualny, a więc i sprawa J. W.. Wobec tego o wysokości zadośćuczynienia na jego rzecz mogły zadecydować wyłącznie fakty odnoszące się do jego osoby i ocena rozmiaru doznanej przez niego krzywdy. W końcu nie miał racji apelujący, gdy wyrażał przekonanie, że Sąd I instancji nie wskazał w jaki sposób i na jakiej podstawie ustalił wysokość zadośćuczynienia w zasądzonej kwocie, gdy przeczyła temu treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Resumując, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności wiążących się
z tymczasowym aresztowaniem J. W., należy uznać, że uzasadniają one przyznanie mu zadośćuczynienia w łącznej kwocie 200 000 zł, a apelujący nie przedstawił argumentów przemawiających za dalszym jej podwyższeniem. Wobec tego, w pozostałym zakresie wniosek pełnomocnika wnioskodawcy o zadośćuczynienie – został oddalony.

Nie ma wątpliwości, że odpowiednia kwota zadośćuczynienia, o której mowa w art. 445 § 1 k.c., ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy,
a jednocześnie nie może być źródłem wzbogacenia. Z jednej więc strony winna rekompensować krzywdę wnioskodawcy, z drugiej pomocniczo uwzględniać poziom stopy życiowej społeczeństwa, aktualne stosunki majątkowe, a więc powinna mieścić się w rozsądnych granicach. Zasądzenie w całości wnioskowanej przez pełnomocnika kwoty 1 250 000 złotych byłoby równoznaczne z nieuzasadnionym wzbogaceniem się wnioskodawcy, przekraczałoby w sposób istotny rozmiar krzywdy przez niego doznanej.

Na zakończenie trzeba zauważyć, w kontekście odpowiedzi na apelację sporządzonej przez prokuratora, że nie można zaakceptować zawartego
w niej argumentu, iż z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy nie wiadomo nawet czy i na ile zdawał sobie sprawę z sytuacji w jakiej się znalazł. Nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawca nie zdawał sobie sprawy z sytuacji pozbawienia wolności to przecież z punktu widzenia etyki należałoby przyjąć, że jego krzywda jest głęboka właśnie dlatego, że jest bezbronny i zależny. Nadto niewątpliwie
w przypadku niesłusznego tymczasowego aresztowania takiej osoby - jej godność zostaje naruszona, a to ma znaczenie moralne i prawne. Ponadto pozbawienie wolności w takiej sytuacji może wiązać się z pogorszeniem stanu zdrowia. W niniejszej sprawie reakcje wnioskodawcy w czasie zatrzymania,
w toku postępowania karnego, badania przez biegłych, jak i w kontaktach
z siostrzenicą świadczyły jednak o tym, że miał on świadomość, iż został pozbawiony wolności mimo, że nie zrobił nic złego, a to, w połączeniu
z ograniczeniem kontaktu z bliskimi i oderwaniem od codziennych przyzwyczajeń, w tym przyjemności, które czerpał z nielicznych rozrywek
i aktywności, które były dla niego dostępne, doprowadziło do opisanego wcześniej pogorszenia stanu zdrowia. Wobec czego, nie można przyjąć, by leczenie i pobyt w ogrzewanych pomieszczeniach, przy zapewnieniu regularności posiłków – mogły być traktowane wręcz jako dobrodziejstwo dla wnioskodawcy. To są okoliczności, które bez wątpienia łagodziły skutki pozbawienia wolności i jako takie należało je uwzględnić przy ocenie rozmiaru krzywdy, jednak nie należało ich przeceniać, tak jak uczyniono to w obydwu odpowiedziach na apelację obrońcy.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kwoty zadośćuczynienia w wysokości 1 250 000 zł

częściowo zasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek częściowo zasadny z powodów wskazanych we wcześniejszej części uzasadnienia.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Brak

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

I.  Zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że: zasądzono od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego
w Koszalinie na rzecz wnioskodawcy J. W., ponad kwotę określoną w punkcie I zaskarżonego wyroku, dodatkowo 100 000 złotych z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłego z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w okresie od 3 sierpnia 2019 roku godzina 16.45 do 23 lipca 2020 roku godzina 15.55, a w pozostałym zakresie wniosek o zadośćuczynienie oddalono.

Zwięźle o powodach zmiany

Powody rozstrzygnięcia zostały przedstawione we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Mając na uwadze treść art. 554 § 4 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. obciążono Skarb Państwa kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

pełnomocnik wnioskodawcy

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość wyroku

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana